خانه پژوهش حجاب حجاب از نظر قرآن

حجاب از نظر قرآن

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب PDF

اي فرزندان آدم براي شما لباسي فرو فرستاديم كه اندام شما را مي پوشاند و ماية زينت شماست . و لباس تقوا بهترين است . اين از آيات خداست . باشد كه متذكر شده و پند گيرند . اي فرزندان آدم! مبادا شيطان شما را فريب دهد چنانكه پدر و مادر شما را از بهشت بيرون كرد . پوشش از تن آنان بركند و قبايح آنان را در نظرشان پديد آورد. همانا كه شيطان و بستگانش شما را مي بينند. در صورتي كه شما آنها را نمي بينيد . ما شيطانها را دو ستدار آنان كه ايمان نمي آورند قرار دهيم. اعراف – آية 26 و 27

نقد حاضر را كه ملاحظه مي فرمائيد بطور عام براي مخالفين پوشش جادرِ مشكي مي تواند مفيد باشد . اولين ادعاي مشترك مخالفين اين است كه پوشش و چادر سياه براي بانوان مكروه و نامطلوب است . و اين كه ، مطلوب است از چادر رنگارنگ استفاده شود .

 

  • ادله  مخالفين و بررسي

دليل اول : چادر به احتمال خيلي زياد از زمان قاجاريه در ايران جا افتاده است . و هيچ ارتباطي به دين و مذهب ندارد .

جواب ) دقت و پژوهش در آية 59 احزاب كه واژة جلابيب ( جمع جلباب) در آن بكار رفته ، صحت مدعاي فوق را مورد ترديد جدي قرار دهد . در آية مذكور آمده است اي پيغمبر گرامي به زنان و دختران خود و زنان مؤمنان بگو كه خويشتن را به چادر فرو پوشند . كه اين كار براي اينكه آنها (به عفت و حريت ) شناخته شوند تا از تعريض و جسارت هوسرانان آزار نِكشند بر آنان بسيار بهتر است . و خدا (در حق خلق) آمرزنده و مهربان است .

به منظور بررسي صحت و سقم ادعاي مذكور لازم است بين جلباب مطرح شده در قرآن و چادر رايج فعلي در ابعاد چهار گانه ، مغهوم ، اندازه ، كاركرد و رنگ مقايسه اي انجام گردد تا ارتباط و عدم ارتباط چادر با دين اسلام و قرآن آشكار گردد . براي انجام مقايسة مذكور بطور مستقل به تبين ابعاد چهار گانة مذكور نسبت به جلباب و چادر پرداخته مي شود .

  • مفهوم ، اندازه ، كاركرد و رنگ جلباب

الف- مفهوم جلباب : اصل و ريشه لغوي جلباب  ( جيم ، لام و باء ) است كه طبق نقل كتاب لغت معتبر معجم  داراي دو معنا است . معناي اول ، آوردن شيئ از جائي به جائي و معناي دوم ، چيزي كه شيئ ديگر را مي پوشاند . كه جلباب از معناي دوم مشتق شده است . در كتابهاي لغت قرآني لسان التنزيل نگاشتة قرن چهارم و پنجم كلمة جلباب به چادر معنا شده است . مرحوم شعراني نيز در كتاب لغات قرآني ( نصر طوبي ) جلباب را به چادر معنا كرده است.

  • در كتابهاي تفسير

بعضي از مفسرين مانند شيخ طوسي و بيضاوي جلابيب را به ملاحف ( جمع ملحفه ) تفسير كرده اند . پوششي فراگير است كه بالاي لباسهاي ديگر پوشيده مي شود و از نظر كاركرد كارائي چادر را دارد .

حاصل اينكه :

  • ديدگاه اول :جلباب پوششي فراگير كه از بالاي سر تا قدمها را مي پوشانده است .
  • ديد گاه دوم : جلباب پوشش بزرگتر از خِمار و مقنعه بوده كه كمتر از مقدار رداء يعني تقريباً تا زانوها را مي پوشانده است .
  • ديدگاه سوم : جلباب همان خمار و مقنعه است . پوششي كه فقط سر و سينه ها را مي پوشانده است .

با ذكر دو شاهد آشكار مي گردد كه ديد گاه اول درست و ديدگاه دوم و سوم مخدوش است .

شاهد اول : از نحوة پوشش حضرت فاطمة زهرا (سلام الله عليها ) هنگام خروج از منزل و رفتن به مسجد براي دفاع از فدك دو نكته مهم استفاده ميشود .

نكتة اول : از جريان تاريخي مذكور فهميده مي شود حضرت دو پوشش مستقل به نام خمار و جلباب داشته اند . بنابراين نظر طرفداران ديدگاه سوم مانند راغب اصفهاني در مفردات كه جلباب را به خمار معنا كرده اند ،مخدوش مي گردد.

نكتة دوم : از عبارت ( لاتت خمارها علي راسها وا شتملت بجلبابها ) كه در مورد نحوه پوشش حضرت نقل شده است استفاده مي شود كه خمار همانند مقنعه هاي امروزي براي پوشش سر بوده است . و جلباب نيز پوششي سرتاسري بوده كه تمام آن وجود مبارك را از سر تا قدمها را شامل و فرا گرفته است .

شاهد دوم : مؤيد مدعاي قبل است . كه جلباب از نظر اندازه ، پوششي است كه از بالا تا پايين بدن را مي پوشانده است . حاصل اينكه اندازه جلباب بلند و گسترده بوده است ، بگونه اي كه همانند چادرهاي فعلي بانوان از سر تا پايين پا را مي پوشانده است .

پس از مشخص شدن اندازه جلباب بايد بررسي نمود كيفيت و پوشش و كار كرد جلباب چه بوده است ؟

كار كِرد جلباب : براي فهميدن كار كرد جلباب و كيفيت پوششي آن لازم است معناي ( يُدنينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلابِيبِهِنَّ ) در آيه 59 از سوره احزاب معلوم گردد . تقريباً همه مفسرين آورده اند كه تا قبل از نزول آيه مذكور بعضي از زنان حرّ ( آزاد ) همانند زنان رق (برده ) به دليل رعايت نكردن پوشش مناسب و كامل گاهي اوقات در بين كوچه ها مورد اذيت و آزار مردم لا ابالي قرار مي گرفتند . آية شريفه نازل شد كه اگر زنان مي خواهند مورد آزار و اذيت مزاحمان قرار نگيرند هنگام خروج از منزل جلابيب خويش را بر سر و بدن خود نزديك سازند تا به عفت و حجاب شناخته شده و در نتيجه از مردم آزاري شهوترانان مصون بمانند.

بعضي از تفاسير در مورد معناي يدنين نقل كرده اند كه مراد قرار دادن جلباب بالاي ابرو و گرد كردن و جمع و جور كردن و قرار دادن گوشه هاي جمع شده آن بالاي بيني است

رنگ جلباب : قرآن به زبان عربي مبين نازل شده كه براي مردم عرب زبان خصوصا مردم عصر نزول قابل فهم بوده است . بنا بر اين بايد بررسي نمود  زنان مؤمن عرب عصر نزول مخاطب آيه از واژه جلباب چه برداشتي داشته و تبادر ذهني آنها از واژة مذكور چه بوده است ؟ سنن  ابن داود قضيهاي از ام سلمه نقل كرده است كه مبين تبادر ذهني زنان عرب است . در كتاب ابن داود آمده است وقتي آيه يدنين عليهن من جلا بيبهن نازل شد . زنهاي انصار ازخانه هايشان خارج شدند در حالي كه پوشش مشكي داشتند ،گويي بالاي سرآنها كلاغ نشسته است . چون پوشش هايي كه زنان انصار به عنوان جلابيت از آن استفاده كرده بودند سياه رنگ بوده است ، لذا به كلاغ كه رنگ آن سياه است تشبيه شده اند . حاصل اين كه از قرينه تاريخي و شواهد لغوي استفاده مي شود كه رنگ جلباب قرآني مورد استفاده در صدر اسلام مشكي بوده است؟

  • مفهوم ، اندازه ، كاركرد و رنگ چادر
  1. مفهوم چادر : چادر پوششي گسترده است كه ازبالاي سر روي لباسهاي ديگرپوشيده مي شود .
  2. اندازه چادر : از نظر اندازه چادر پوششي بزرگ است كه سر تا سر بدن و لباسهاي ديگر را از بالاي سر تا قدمهاي پا را مي پوشاند .
  3. كاركرد چادر : كاركرد چادر به گونه اي است كه از بالاي سر پوشيده شده و اطراف آن جمع و جور شده وبه گونه اي كنترل مي گردد تا پوشش بيشتر و بهتري داشته باشد
  4. رنگ چادر : گر چه رنگ چادر به اقتضاء شرائط محيط بعضاً متفاوت است . ولي پس از پيروزي انقلاب اسلامي خصوصا درمحيط ها وشهرهاي مذهبي به دليل ملازمت چادر مشكي با وقار ومتانت رنگ چادر دختران وبانوان متدين غالبا مشكي است .

اصولا بانوان و دختراني كه به دليل قرار داشتن در محيط ديني ومذهبي خانواده وجامعه از همان كودكي به حجاب وپوشش عادت نموده اند لذا در بزرگسالي سختي ومشقت ناشي از حجاب مشكي كاملا براي آنها قابل تحمل است .

اساسا وقتي انسان از كودكي به انجام كاري  تمرين و به آن عادت نمود ، آن كارديگر برايش مشقت آور نيست. و بر فرض مشقت آور بودن ، سختي و مشقت آن به آساني قابل تحمل نخواهد بود . ((رمز توصيه ائمة اطهار به والدين مبني بر عادت دادن فرزندان از كودكي به مسائل ديني ، سخت نبودن انجام آنها در بزرگسالي است )) همين تأثير شگرف مقوله عادت به كارهاي شايسته در كتاب هاي تربيت اسلامي از روش هاي تربيتي همچون (تلقين به نفس و تحميل برنفس) بحث مي شود  .

به طوراجمال مي پذيريم رعايت حجاب كامل و شديد با حفظ و بقاي سلامت روحي و رواني افراد جامعه رابطه مستقيم دارد وامام علي (عليه السلام )تصريح كرده اند كه حجاب وپوشش شديد وكامل زنان باعث بقاي عفت وپاكي آنان است  . بدين ترتيب مي توان گفت حجاب با چادر مشكي يكي از مصاديق حجاب برتر در جامعه امروزي ايران است اميد است خداوند تبارك وتعالي همه زنان ما را ياري فرمايد كه آن طوري زندگي كنند كه مورد رضايت خاص خداوند قرار گيرند  . والسلام

( به كوشش خانم مريم اروميه چي )

 

مداحی مطیعی به مناسبت اربعین

مداحی فارسی و عربی حاج میثم مطیعی پیاده روی اربعین

دانلود صوت

مداحی فارسی و عربی حاج میثم مطیعی پیرامون پیاده روی اربعین که در هیئت میثاق با شهدا دانشگاه امام صادق (ع) به اجرا در آمده است.